TỪ CÁC QUAN SÁT KHOA HỌC...
Ung thư do những biến đổi trong sự sắp xếp DNA trong nhân tế bào gây tác hại lên các phần cơ thể riêng biệt như vú, phổi, gan, cơ quan sinh dục...Chính vì vậy, mối tương quan giữa ăn kiêng và bệnh ung thư là đối tượng của các nghiên cứu thử nghiệm trong đó chất béo được xem như một tác nhân gây ra các loại ung thư ruột, tuyến tiền liệt hay bàng quang.
Các nhà khoa học đã nhận xét rằng những người ăn nhiều rau quả có chiều hướng giảm nguy cơ mắc bệnh ung thư hơn - như mối tương quan giữa cà chua và ung thư tuyến tiền liệt: dùng cà chua đã nấu chín dưới nhiều dạng có khả năng làm giảm các nguy cơ mắc bệnh u tuyến tiền liệt ác tính. Cơ chế đó được giải thích là: nhờ lycopene, một dạng đặc biệt của carotenoids - những chất ngăn cản quá trình ôxy hóa giúp ngăn ngừa bệnh tim - được tiết ra khi cà chua bị đun nóng lên.
Một dạng chất khác được tìm thấy trong hoa quả có thể giúp giảm nguy cơ mắc bệnh ung thư ruột đó là chất xơ. Vì thế Viện Ung thư Quốc gia Hoa Kỳ khuyên mọi người nên tăng lượng chất xơ trung bình tiêu thụ trong ngày.
Các chuyên gia về sức khỏe chưa thể liệt kê ra danh sách những thực phẩm có thể ngăn ngừa ung thư triệt để nhưng một số tóm tắt chung về việc dinh dưỡng giúp phòng chống ung thư đã được đưa ra như:
- Rau quả chứa chất bêta caroten, lycopen, chất xơ và các lọai đậu cùng với ngũ cốc đều là những nguồn dinh dưỡng lý tưởng kết hợp với việc bỏ thuốc lá giúp phòng ngừa bệnh ung thư miệng, cổ họng và phổi.
- Hạn chế dùng rượu bia để giảm tiểu xơ gan gây ung thư gan...
- Cách tốt nhất để ngăn chặn ung thư ở diện rộng là ăn nhiều rau quả hơn. Kiểu ăn kiêng này sẽ giúp bạn có hình thể gọn gàng và còn chống được bệnh tim nữa.
...ĐẾN CÁC LỜI KHUYÊN ĂN UỐNG CỦA TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU UNG THƯ THẾ GIỚI (WCRF)
Tổ chức WCRF đã đưa ra nhiều khuyến cáo đặc biệt về việc dinh duỡng như
- Ăn uống cân bằng và đa dạng: Các bữa ăn cần phải đa dạng, đầy đủ các nhóm chất dinh dưỡng, nhất là từ nguồn gốc thực vật và nêu lên các thói quen ăn uống sai lầm của đàn ông như thường ăn qúa nhiều bánh, khoai tây, thịt, mỡ và uống rượu; những người trẻ thường ăn nhiều chất ngọt, uống nước ngọt...
- Ăn nhiều rau quả: Tại nhiều nơi trên thế giới nhất là trong xã hội văn minh, rau quả thường được ăn dưới mức cần thiết như 285g trung bình cho người lớn trong khi cần ăn từ 400-800g/ngày.
- Không nên để dư ký: Nên tránh để tăng ký và cũng không nên ăn kiêng để quá ốm. Tốt nhất là không nên tăng vượt quá 5kg trong giai đoạn trưởng thành.
- Tập thể dục đều đặn: Chế độ dinh dưỡng cân bằng luôn cần có một chế độ luyện tập thể dục thường xuyên như mỗi ngày cần có một giờ đi bộ nhanh và một buổi tập thể dục hàng tuần.
- Đề phòng uống rượu quá độ: Các loại nước uống có cồn sẽ làm tăng nguy cơ ung thư miệng, họng, gan, ruột kết, vú…. Vì vậy không nên vượt quá 2 ly rượu mỗi ngày cho đàn ông cũng như quá 1 ly cho phụ nữ.
- Không nên ăn quá nhiều thịt: Thịt là loại thực phẩm thường được dùng đến nên làm mất cân bằng dinh dưỡng, vì vậy không nên vượt quá 10% năng lượng cung cấp mỗi ngày và nên lựa chọn thịt gia cầm và cá thay cho các loại thịt đỏ như heo, bò, trâu…
- Giảm chất béo: Giảm cung cấp chất béo vào cơ thể mỗi ngày và nên ưu tiên dùng chất béo có nguồn gốc thực vật thay cho mỡ động vật.
- Ăn mặn vừa đủ: Không nên vuợt quá 6g muối các loại (muối ăn, bột nêm…) mỗi ngày và thay bằng các gia vị có nguồn gốc thực vật.
- Bảo quản tốt thực phẩm nơi khô mát để tránh ẩm mốc
TẬP CÁC THÓI QUEN TỐT TRONG ĂN UỐNG:
Nấu chín thức ăn ở nhiệt độ vừa phải, không nên ăn quá nhiều thịt ướp, hạn chế ăn các món nướng dù được nướng trong các điều kiện tốt
- Thuốc lá, rượu dễ gây ung thư thực quản, miệng , họng, phế quản, phổi, gan.
- Thức ăn quá mặn hoặc nướng, xông khói dễ gây ung thư dạ dày, ung thư đường hô hấp. Những thức ăn chứa nhiều mỡ và protein khi bị nướng ở nhiệt độ cao dễ chuyển thành mutagen, một hóa chất có thể hủy hoại hệ thống gien của tế bào dẫn đến bệnh ung thư. Vì thế trước khi nướng, nên loại bớt mỡ.
- Một thực đơn ăn uống mỗi ngày quá nhiều chất béo động vật không những làm béo phì mà còn gây ra các bênh tim mạch và một số dạng ung thư.
- Thực phẩm đóng hộp hoặc chế biến sẵn thường chứa các chất bảo quản, nhất là việc sử dụng diêm tiêu (Kali nitrat) tạo cho dăm bông, xúc xích, lạp xưởng và nhiều sản phẩm thịt cá khác một màu sắc tươi tốt, những chất này khi vào cơ thể sẽ biến đổi thành nitrosamin gây ung thư.
- Ăn các loại ngũ cốc chế biến sẵn như đậu phộng rang, hạt điều rang, kẹo lạc có mùi mốc, vị đắng sẽ bị nhiễm độc tố aflatoxin gây ung thư.
DINH DƯỠNG PHÒNG TRÁNH 3 LOẠI UNG THƯ THƯỜNG GẶP
Một thống kê tại Pháp cho thấy, nếu thường xuyên theo các khuyến cáo về dinh dưỡng thì có thể phòng tránh được 3 loại ung thư thường gặp, đó là:
- Ung thư vú: 30-50% có thể tránh được (tức 17.000/34.000 ca tại Pháp hàng năm)
- Ung thư trực tràng: Việc tuân theo chế độ dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng vì có thể giúp phòng tránh được 60-70% ca ung thư (tức 23.000/33.000 ca hàng năm tại Pháp).
- Ung thư phổi: Ngưng hút thuốc không phải là điều duy nhất phòng tránh ung thư phổi vì một chế độ dinh dưỡng tốt đẹp có thể làm giảm bớt 20-30% các ca ung thư mới (5.000/20.000).
Tất nhiên, thay đổi thói quen ăn uống không thể thực hiện ngay lập tức mà cần diễn ra từ từ để cơ thể có thể “quen” dần với sự thay đổi khẩu vị. Sự cố gắng của mỗi người trong việc sử dụng dinh dưỡng sao cho vừa cân bằng với nhu cầu cơ thể, vừa đa dạng... sẽ chắc chắn mang lại hiệu quả cao đối với việc phòng tránh các loại ung thư.
TRƯƠNG NGỌC THÙY TRANG