Ăn để kích hoạt hệ miễn dịch

Hệ miễn dịch là “hàng rào” bảo vệ cơ thể. Nó bảo vệ chúng ta khỏi mọi thay đổi hay xâm nhập lạ và gìn giữ sự nguyên vẹn cho mọi hoạt động bộ phận của cơ thể. Nó chống lại sự xâm nhập của virus, vi khuẩn, nấm...; đồng thời kiểm soát và giúp các tế bào không thoái hóa hoặc phát triển rối loạn. Nó như một đội quân luôn trong tình trạng báo động và cơ thể sẽ không còn bình thường nếu nó suy giảm hoặc hoạt động bất bình thường…

Những dấu hiệu báo sự suy giảm của hệ miễn dịch

Không có những biểu hiện nào chính xác đối với tình trạng suy giảm này, mà chỉ là những dấu hiệu thay đổi ít hay nhiều thoáng qua. Nhưng qua nghiên cứu người ta cũng có thể đưa ra những kết luận như sau :

* Cảm cúm, nấm da, nhiễm đường tiểu mãn tính, viêm nhiễm bộ phận sinh dục tái nhiễm, lặp lại và thường xuyên.

* Mệt mỏi kéo dài và thường xuyên

* Sức khỏe da và móng rất tồi tệ. Vết thương lâu lành.

* Giấc ngủ bị rối loạn. Thường xuyên bị stress.

Kháng thể và ăn uống: mối liên quan mật thiết

Khi cảm nhận được sức khỏe có chiều hướng suy yếu thì việc nên làm đầu tiên là xem xét và đánh giá lại chế độ ăn của mình; đồng thời, nên tự mình điều chỉnh chế độ ăn. Hippocrate đã nói: “Hãy để thức ăn là liều thuốc điều trị”, và ông có lý. Nhiều nghiên cứu cho thấy rằng đa số những thứ giúp kích hoạt hệ miễn dịch đều nằm trong đĩa thức ăn của chúng ta. “Nếu cơ chế dinh dưỡng bị suy yếu thì hoạt động kháng thể bị liên lụy. Bằng chứng là những quốc gia bị đói kém luôn là nạn nhân của bệnh tật” - Christian Rémésy (Giám đốc khoa nghiên cứu Inra Viện nghiên cứu nông học quốc gia, Pháp), nhận xét như vậy. Một chế độ ăn lành mạnh, cân bằng và đa dạng là điều kiện tốt cho hệ miễn dịch. Thế nhưng, các gian hàng siêu thị của chúng ta đã thay đổi và rất nhiều sản phẩm không còn chất lượng tốt như xưa nữa. “Trong các nước phát triển lương thực bị biến đổi, chia nhỏ và chế biến lại, rất nhiều calori nhưng không đủ thành phần dinh dưỡng, mà người ta gọi là calori rỗng. Có từ 30%-50% thực phẩm bị giảm vi dưỡng chất một cách nhân tạo. Sự thiếu đa dạng về vi dưỡng chất này có ảnh hưởng rất lớn đến hệ miễn dịch của chúng ta.”

Đồng minh giúp củng cố sự bảo vệ

Hệ miễn dịch cần có những đồng minh (là các vi chất) để củng cố và tăng cường hoạt động bảo vệ cơ thể. Các vi chất cơ bản gồm: vitamin (đặc biệt là A, C và E), khoáng chất (kẽm và selenium) và acid béo. Hàng ngày, để chúng hiện diện trong đĩa thức ăn của mình, hãy tham khảo những điều sau đây:

* Nguyên tắc 5 lần trái cây và rau quả mỗi ngày. Chọn trái cây theo mùa, tươi, sạch và boarô, khoai tây, cà rốt, hành lá, củ cải trắng, măng tây…

* Thường xuyên dùng ngũ cốc lức (lúa mì, lúa mạch, hạt bo bo, gạo lức…) và đậu khô (đậu nành, đậu trắng, đậu lăng, đậu đỏ..), là hai nguồn cung cấp kẽm và vitamin nhóm B tốt nhất.

* Cân bằng nhu cầu omega 3, cần thiết cho việc kiểm soát hệ miễn dịch: 20 g dầu thực vật như dầu cọ, đậu nành, hạt lanh…mỗi ngày sẽ cung cấp 1,6 g acid béo omega 3, hàm lượng gần với nhu cầu dinh dưỡng được khuyên. Có thể dùng ăn sống vì có loại không chịu được nhiệt độ cao. Có thể sử dụng margarine, có bổ sung omega 3, nhưng không acid béo trans. Cá béo hấp, gói giấy hay tái chanh cũng là nguồn omega 3 tốt; nên dùng cá thu, cá hồi, cá basa, cá saba, cá mòi, cá trích… hai lần trong tuần.

* Không quên các sản phẩm lên men như yaourt, phô mai, bắp cải chua, dưa chua, sữa chua… cần thiết để củng cố hệ tiêu hóa và nâng đỡ miễn dịch tại chỗ.

* Thường xuyên sử dụng gia vị và rau thơm như nghệ, gừng, bột cà ri, quế, đinh hương, hành, tỏi… là những thứ giúp kích thích hệ miễn dịch rất tốt.

Tùy thuộc vào cơ địa của mỗi cá nhân

Để có chế độ ăn thực sự kích hoạt hệ miễn dịch, cần thiết phải xét nghiệm máu và đường ruột. “Người ta thường bỏ sót tính chất cá nhân của dưỡng chất tùy thuộc vào di truyền và cơ địa của từng người. Dinh dưỡng phải phù hợp với hệ miễn dịch, cả ở vùng ruột lẫn tổng quát có liên quan cả với sự không dung nạp thực phẩm, gọi là dinh dưỡng miễn dịch.” - ông Christian Résémy nhấn mạnh.

Tóm lại, không chỉ riêng để kích hoạt và củng cố hệ miễn dịch, mà trong mọi trường hợp có liên quan đến sức khỏe, thì chế độ ăn uống tốt nhất là có nhiều vitamin, khoáng chất, omega 3 và chất xơ từ rau xanh; hạn chế mỡ động vật và các sản phẩm chế biến sẵn chứa nhiều chất béo bão hoà, đặc biệt là chất béo chuyển hoá (trans fat).

Thanh Tùng (tổng hợp)